Minister van Onderwijs Zuhal Demir heeft een actieplan klaar om werk te maken van storend gedrag in onze scholen. De aandacht voor dit probleem is terecht. Scholen en CLB’s trokken in het verleden al aan de alarmbel, en ook het Kinderrechtencommissariaat wees op de vele (definitieve) uitsluitingen die dit tot gevolg heeft. Er moet dus duidelijk iets gebeuren. Maar de voorstellen van Demir zijn allesbehalve wat het onderwijs vandaag nodig heeft, schrijft Stijn Kerkhofs.

De minister grijpt opnieuw naar haar favoriete middel: meer controle door de overheid. De onderwijsinspectie zou onaangekondigd klasmanagement mogen controleren en bij doorlichtingen extra aandacht moeten besteden aan tuchtbeleid. Wanneer de inspectie ernstige tekorten vaststelt in klasmanagement of gedragsbeleid, zou de school zich verplicht moeten laten begeleiden door een nog op te richten taskforce. In sommige gevallen zou die taskforce zelfs tijdelijk het beleid van de school kunnen overnemen.

Het is zorgwekkend dat de minister zich rechtstreeks zou mengen in de werking van de onderwijsinspectie. De Vlaamse onderwijsinspectie is formeel onafhankelijk en moet haar werk kunnen doen zonder politieke inmenging. Zij beoordelen de werking van de school als geheel, waarbij het omgaan met moeilijk gedrag nu al een onderdeel is. De nadruk op gedrag vergroten zou compleet disproportioneel zijn; alsof dat plots het belangrijkste aspect van onderwijskwaliteit zou zijn.

Scholen die vandaag een ongunstig advies krijgen van de inspectie, worden ook nu al verplicht om zich extern te laten begeleiden. De nieuwe taskforce zou dus geen verschil maken, behalve dat ze de macht van de overheid opnieuw vergroot. Die externe begeleiding wordt momenteel immers vaak verzorgd door de pedagogische begeleidingsdiensten van de onderwijskoepels. De N-VA voert al langer een strijd tegen de vrijheid van onderwijs, en dit plan is daar opnieuw een voorbeeld van. Elk gevoel van urgentie wordt aangegrepen om de autonomie van scholen en koepels te verkleinen, in ruil voor meer macht voor de overheid. Dat deze taskforce zelfs het schoolbeleid tijdelijk zou kunnen overnemen, toont hoe ver de partij daarin wil gaan.

Scholen vragen ondersteuning, geen controle

Het is tragisch om te zien: scholen zitten met de handen in het haar, trekken aan de alarmbel, en krijgen als reactie van hun minister enkel wantrouwen en controle terug. Zou er iemand op het kabinet echt denken dat dit de manier is om scholen te helpen?

In plaats van te micromanagen wat er in de klas gebeurt, kan de minister zich beter focussen op wat wél binnen haar bevoegdheden ligt. De meeste scholen kunnen prima omgaan met gewoon klasmanagement; het zijn de uitzonderlijke, extreme gevallen waar ze mee worstelen. Bij die leerlingen liggen vaak structurele problemen aan de basis die de school niet alleen kan oplossen. Dáár kan goed beleid het verschil maken. Pak de structurele oorzaken aan en geef scholen de ademruimte die ze nodig hebben om goed onderwijs te bieden.

Ik roep de minister dan ook op om samen mét de scholen en koepels te strijden, niet tégen hen. Geef hen de autonomie en het vertrouwen om zelf beleid te voeren rond gedrag. Ga met hen in gesprek en luister naar wat ze nodig hebben. Grijp in waar je écht het verschil kan maken. Alleen dan kunnen we het tij keren, een taskforce zal dat niet doen.